Tšilafalo ea moea oa ka tlung ke tšilafalo ea moea oa ka tlung e bakoang ke litšila le mehloli e kang Carbon Monoxide, Particulate Matter, Volatile Organic Compounds, Radon, Mold le Ozone. Leha tšilafalo ea moea oa ka ntle e hapile tlhokomelo ea limilione, boleng bo bobe ka ho fetisisa ba moea boo u bo utloang letsatsi le letsatsi bo ka 'na ba hlaha malapeng a hau.
—
Tšilafalo ea Moea oa Ka Hare ke Eng?
Ho na le tšilafalo e sa tsejoeng e re potileng. Leha tšilafalo ka kakaretso e le karolo ea bohlokoa ho latela pono ea tikoloho le bophelo bo botle, joalo ka metsi kapa lerata, ba bangata ba rona ha re tsebe hore tšilafalo ea moea oa ka tlung e bakile likotsi tse 'maloa tsa bophelo bo botle ho bana le batho ba baholo ho theosa le lilemo. Ha e le hantle, Setsi sa Tšireletso ea Tikoloho sa US (EPA) se se beha boemong bae 'ngoe ea likotsi tse hlano tse ka sehloohong tsa tikoloho.
Re qeta hoo e ka bang 90% ea nako ea rona ka tlung 'me ke 'nete e pakiloeng hore mesi e tsoang ka tlung le eona e silafatsa moea. Mesi ena e tsoang ka tlung e ka ba ea tlhaho kapa ea batho; e simoloha moeeng oo re o hemang ho ea potolohong ea ka tlung le ho isa bohōleng bo itseng, ho tsoa linthong tsa thepa ea ka tlung. Mesi ena e tsoang ka tlung e baka tšilafalo ea moea ka tlung.
Re lumela ho One Planet Thriving
Kopana le rona ntoeng ea Lefatše le Atlehang le Phelang Hantle
Tšilafalo ea moea oa ka tlung ke tšilafalo (kapa tšilafalo) ea moea oa ka tlung e bakoang ke litšila le mehloli e kang Carbon Monoxide, Particulate Matter (PM 2.5), Metsoako ea Organic e Fokolang (VOCs), Radon, Mold le Ozone.
Selemo se seng le se seng,mafu a ka bang limilione tse 'ne pele ho nako a tlalehiloe lefatšeng ka bophara ka lebaka la tšilafalo ea moea ka tlung'me ba bangata ba tšoeroe ke mafu a amanang le eona, joalo ka asma, mafu a pelo le kankere. Tšilafalo ea moea oa malapeng e bakoang ke ho chesoa ha mafura a sa hloekang le litofo tse tiileng tsa mafura e ntša litšila tse kotsi joalo ka Nitrogen Oxides, Carbon Monoxides le Particulate Matter. Se etsang hore sena se tšoenyehe le ho feta ke hore tšilafalo ea moea e bakoang ka tlunge ka kenya letsoho mafung a ka bang 500,00 a pele ho nako a bakoang ke tšilafalo ea moea oa kantle selemo le selemo.
Tšilafalo ea moea oa ka tlung e amana haholo le ho se lekane le bofuma. Tikoloho e phetseng hantle e nkoa e letokelo ea molao oa motheo ea bathoLeha ho le jwalo, ho na le batho ba ka bang dibilione tse tharo ba sebedisang mehlodi e sa hlwekang ya mafura mme ba dula dinaheng tse ding tse futsanehileng ka ho fetisisa lefatsheng jwalo ka Afrika, dinaha tsa Latin America le Asia. Ho feta moo, mahlale le mafura a teng a sebediswang ka tlung a se a ntse a baka dikotsi tse kgolo. Dikotsi tse kang ho tjha le ho nwa parafine kaofela di amana le matla a lelapa a sebediswang bakeng sa mabone, ho pheha le merero e meng e amanang le yona.
Hape ho na le ho se leka-lekane ho teng ha ho buuoa ka tšilafalo ena e patehileng. Basali le banana ba tsebahala ka ho ameha haholo ka lebaka la ho qeta nako e ngata ka tlung.tlhahlobo e entsoeng ke Mokhatlo oa Lefatše oa Bophelo ka 2016Banana malapeng a itšetlehileng ka libeso tse sa hloekang ba lahleheloa ke lihora tse ka bang 20 beke le beke ha ba bokella patsi kapa metsi; sena se bolela hore ba boemong bo bobe, ha ba bapisoa le malapa a nang le phihlello ea libeso tse hloekileng, hammoho le banna ba bona.
Joale tšilafalo ea moea oa ka tlung e amana joang le phetoho ea tlelaemete?
Khabone e ntšo (e tsejoang hape e le soot) le methane - khase e futhumatsang lefatše e matla haholo ke carbon dioxide - e ntšitsoeng ke ho chesa ho sa sebetseng hantle malapeng ke litšila tse matla tse tlatsetsang phetohong ea tlelaemete. Lisebelisoa tsa ho pheha le ho futhumatsa tsa malapeng li ikarabella bakeng sa mohloli o moholo ka ho fetisisa oa khabone e ntšo e kenyeletsang tšebeliso ea li-briquette tsa mashala, litofo tsa lehong le lisebelisoa tsa ho pheha tsa setso. Ho feta moo, khabone e ntšo e na le tšusumetso e matla ea ho futhumatsa ho feta carbon dioxide; e matla ka makhetlo a ka bang 460 -1,500 ho feta carbon dioxide ka yuniti ea boima.
Phetoho ea tlelaemete ka lehlakoreng le leng, e ka boela ea ama moea oo re o hemang ka tlung. Ho phahama ha maemo a carbon dioxide le ho eketseha ha mocheso ho ka baka ho ata ha lintho tse bakang allergy kantle, e leng se ka kenang libakeng tsa ka tlung. Liketsahalo tse mpe tsa boemo ba leholimo lilemong tsa morao tjena le tsona li theotse boleng ba moea ka tlung ka ho eketsa mongobo, e leng se fellang ka keketseho ea lerōle, hlobo le libaktheria.
Bothata ba tšilafalo ea moea oa ka tlung bo re tlisa ho "boleng ba moea oa ka tlung". Boleng ba moea oa ka tlung (IAQ) bo bolela boleng ba moea ka har'a mehaho le meaho le haufi le eona, 'me bo amana le bophelo bo botle, boiketlo le boiketlo ba baahi ba meaho. Ka kakaretso, boleng ba moea oa ka tlung bo khethoa ke tšilafalo ea ka tlung. Ka hona, ho sebetsana le le ho ntlafatsa IAQ, ke ho sebetsana le mehloli ea tšilafalo ea moea oa ka tlung.
U kanna ua rata:Metse e 15 e Silafetseng ka ho Fetisisa Lefatšeng
Litsela tsa ho Fokotsa Tšilafalo ea Moea oa Ka Hare
Qalong, tšilafalo ea malapa ke ntho e ka fokotsoang ka tekanyo e ntle. Kaha kaofela re pheha malapeng a rona, ho sebelisa libeso tse hloekileng joalo ka biogas, ethanol le mehloli e meng ea matla a nchafatsoang ho ka re isa pele. Molemo o eketsehileng ho sena, e ka ba phokotso ea ho senyeha ha meru le tahlehelo ea libaka tsa bolulo - ho nkela biomass le mehloli e meng ea patsi sebaka - e leng se ka boela sa rarolla bothata bo potlakileng ba phetoho ea maemo a leholimo lefatšeng ka bophara.
KaKopano ea Boemo ba Leholimo le Moea o Hloekileng, Lenaneo la Tikoloho la Machaba a Kopaneng (UNEP) le lona le nkile mehato ea ho beha pele ho amoheloa ha mehloli le mahlale a matla a hloekileng a ka ntlafatsang boleng ba moea, ho fokotsa litšila tsa moea, le ho beha bohlokoa ba melemo ea tikoloho, ea sechaba le ea moruo. Tšebelisano ena ea boithaopo ea mebuso, mekhatlo, litsi tsa saense, likhoebo le mekhatlo ea sechaba e tsoetsoe ke merero e entsoeng ho rarolla boleng ba moea le ho sireletsa lefats'e ka ho fokotsa litšila tsa tlelaemete tse nkang nako e khuts'oane (SLCPs).
Mokhatlo oa Lefatše oa Bophelo (WHO) o boetse o phahamisa tlhokomeliso ka tšilafalo ea moea malapeng maemong a naha le a libaka ka lithupelo le lipuisano tse tobileng. Ba thehileSeteishene sa Lisebelisoa tsa Tharollo ea Matla a Ntlo a Hloekileng (SEFUBA), polokelo ea tlhahisoleseling le mehloli ea ho khetholla bankakarolo ba sebetsang litharollong tsa matla a malapa le litaba tsa bophelo bo botle ba sechaba ho rala, ho sebelisa le ho beha leihlo lits'ebetso tse amanang le tšebeliso ea matla a malapa.
Boemong ba motho ka mong, ho na le litsela tseo re ka netefatsang hore moea o hloekile malapeng a rona. Ho hlakile hore temoho ke ea bohlokoa. Ba bangata ba rona re lokela ho ithuta le ho utloisisa mohloli oa tšilafalo malapeng a rona, ebang o tsoa enkeng, liprintareng, lik'hapete, thepa ea ka tlung, lisebelisoa tsa ho pheha, jj.
Lekola di-air fresheners tseo o di sebedisang lapeng. Le hoja ba bangata ba rona re sekametse ho boloka mahae a rona a se na monko mme a amoheleha, tse ding tsa tsena e ka ba mohlodi wa tshilafatso. Ha re bua ka ho hlaka, fokotsa tshebediso ya di-air fresheners tse nang le limonene;sena e ka ba mohloli oa li-VOC. Ho kenya moya o kenang le o kenang ke habohlokoa haholo. Ho bula lifensetere tsa rona bakeng sa linako tse loketseng, ho sebelisa li-filter tsa moea tse netefalitsoeng le tse sebetsang hantle le lifene tsa mosi ke mehato e bonolo ea pele eo u ka e nkang. Nahana ka ho etsa tlhahlobo ea boleng ba moea, haholo-holo liofising le libakeng tse kholo tsa bolulo, ho utloisisa liparamente tse fapaneng tse laolang boleng ba moea ka tlung. Hape, ho hlahloba liphaephe khafetsa bakeng sa ho lutla le liforeimi tsa lifensetere ka mor'a pula e kholo ho ka thusa ho thibela kholo ea mongobo le hlobo. Sena se boetse se bolela ho boloka maemo a mongobo a pakeng tsa 30%-50% libakeng tse ka bokellang mongobo.
Boleng ba moea oa ka tlung le tšilafalo ke likhopolo tse peli tse hlokomolohuoang le tse atisang ho hlokomolohuoa. Empa ka monahano o nepahetseng le mokhoa oa bophelo o phetseng hantle, re ka lula re ikamahanya le phetoho, esita le malapeng a rona. Sena se ka lebisa moeeng o hloekileng le tikolohong e phefumolohang bakeng sa rona le bana, 'me ka lehlakoreng le leng, sa lebisa bophelong bo sireletsehileng.
Ho tsoa ho earth.org.
Nako ea poso: Phato-02-2022


